Czym jest układ endokannabinoidowy?

System endokannabinoidowy został odkryty w 1964 r. przez profesora Raphaela Mechoulama. Należy do podstawowych układów fizjologicznych w ciele człowieka i pełni rolę równie ważną jak układ oddechowy czy pokarmowy. Jego receptory możemy znaleźć m.in. w mózgu, płucach, kościach, przewodzie pokarmowym, mięśniach szkieletowych, układzie rozrodczym oraz układzie nerwowym. Główną rolą układu endokannabinoidowego jest utrzymanie homeostazy całego organizmu poprzez regulowanie i kontrolowanie poziomu odczuwania bólu, apetytu, łaknienia czy ośrodka nagrody w mózgu.

Układ endokannabinoidowy wpływa również na ogólne samopoczucie – odpowiada chociażby za poczucie zadowolenia, wręcz euforii, które towarzyszy np. bieganiu. Co ciekawe, w układ endokannabinoidowy wyposażony jest nie tylko człowiek, ale i wszystkie ssaki. Mechanizmy działania endokannabinoidów są różnorodne i bardzo złożone, jednak wszystkie mają kluczowe znaczenie dla zachowania równowagi biologicznej organizmu. Dlatego wpływ kannabinoidów na układ endokannabinoidowy jest obszarem intensywnych badań naukowych, które mogą przynieść wiele nowych możliwości terapeutycznych.

Jak kannabinoidy THC, CBD i CBG zawarte w konopiach wpływają na układ endokannabinoidowy

Konopie zawierają fitokannabinoidy, czyli naturalne substancje, które posiadają zbliżoną budowę do kannabinoidów produkowanych przez ludzki organizm.

Wyróżnia się ponad 100 fitokannabinoidów zawartych w konopiach, ale popularne są tylko trzy:

• delta-9-tetrahydrocannabinol – znany jako THC, wykazuje właściwości psychoaktywne; THC budową przypomina anandamid, czyli jeden z endokannabinoidów produkowanych przez układ endokannabinoidowy, który łączy się z receptorami CB1 i CB2. Dostarczając tę substancję z konopi do organizmu, mózg dostaje informację, że ECS rozpoczyna wytwarzać duże ilości anandamidu 2-ag. Oznacza to, że ECS bierze udział w regulacji stresu, bólu i regulacji nastroju, a także w funkcjach poznawczych, pamięci, trawieniu, stanach zapalnych, funkcjach immunologicznych i motorycznych
• cannabidiol – znany pod nazwą CBD, nie ma właściwości psychoaktywnych; Natomiast CBD odpowiada za stymulowanie układu endokannabinoidowego do produkcji większej ilości kannabinoidów, receptorów CB2 znajdujących się w układzie odpornościowym oraz potęguje działanie pozostałych związków występujących w konopiach. Cannabidiol blokuje również enzym metaboliczny FAAH, który jest odpowiedzialny za rozpad anandamidu, dzięki czemu podnosi się poziom endokannabinoidu w organizmie. Ponadto CBD zmniejsza efekt psychoaktywny THC.
• kannabigerol – potocznie nazywany CBG, nie ma działania psychoaktywnego. Kannabigerol występuje w postaci kwasu kannabigerolowego (CBGA), z którego pod wpływem temperatury podczas procesu wzrostu powstaje CBD i THC. To sprawia, że wykazuje on podobne działanie do pozostałych fitokannabinoidów wiążąc się z receptorami układu endokannabinoidowego.

Za co odpowiadają receptory endokannabinoidowe?

Jak kannabinoidy oddziałują z układem endokannabinoidowym? Na układ endokannabinoidowy składają się endokannabinoidy, enzymy metaboliczne i para receptorów kannabinoidowych – CB1 i CB2. Łączą się z oddziałującymi na nie organicznymi związkami chemicznymi, zwanymi kannabinoidami. Twój organizm również je produkuje, wówczas noszą nazwę endokannabinoidów.

Z kolei receptory CB2 rozmieszczone są głównie na powierzchni komórkach układu immunologicznego. Ich największe skupisko występuje w obwodowym układzie nerwowym i jelitach, od których w dużej mierze zależy odporność i samopoczucie, regulują również stany zapalne. Każdy z receptorów jest przystosowany do działania zarówno z naturalnie produkowanymi kannabinoidami, jak i tymi pochodzącymi z zewnątrz (fitokannabinoidami). Stąd tak duże znaczenie mogą mieć wszelkiego rodzaju olejki konopne – CBD, CBN czy CBG.

Niedobór endokannabinoidów a układ odpornościowy

Kilkanaście lat temu dr. Ethan Russo opublikował badanie na podstawie którego stwierdził, że zbyt niski poziom endokannabinoidów może być przyczyną migreny, zespołu jelita drażliwego oraz innych chorób opornych na leczenie. Ma to związek z podobieństwem między mechanizmami tych chorób.

Większość chorób związanych jest z zaburzeniami stanu równowagi organizmu (homeostazy) oraz nieprawidłową komunikacją między receptorami układu endokannabinoidowego. Dla ludzkiego organizmu nie ma większego znaczenia czy kannabinoidy są naturalnie wytwarzane przez organizm, pochodzą z roślin. Dzieje się tak ponieważ najważniejsze jest przywrócenie równowagi organizmu, w tym procesów fizjologicznych.

W momencie stosowania medycznej marihuany, kannabinoidy zawarte w konopiach łączą się z receptorami CB1 i CB2. W efekcie aktywując do działania układ odpornościowy i przywracając prawidłową harmonię organizmu. Jest to możliwe tylko przy odpowiedniej dawce fitokannabinoidów. Wciąż trwają badania mające potwierdzić tę zależność.